Tên cửa hàng có chữ nước ngoài: đọc được không, viết lên biển thế nào và mấy chỗ hay vướng
Mục Tên cửa hàng, thương hiệu đã có bài về bảy tiêu chí đặt tên, về kiểm trùng tên và tên miền, về chữ trên biển hiệu đọc từ xa. Bài này đi vào một lựa chọn rất phổ biến hiện nay: đặt tên cửa hàng bằng chữ nước ngoài. Một chữ tiếng Anh cho quán cà phê, một chữ tiếng Pháp cho tiệm bánh, một chữ tiếng Hàn cho tiệm làm đẹp. Nghe sang, trông đẹp trên logo. Nhưng có mấy câu hỏi nên trả lời trước khi in biển.
Câu hỏi một: khách đọc ra thành tiếng được không
Tên cửa hàng sống bằng lời truyền miệng: “Hôm qua mình ăn ở quán …”. Nếu khách không đọc được tên, họ sẽ gọi bằng cách khác: quán đầu hẻm, tiệm cạnh trường, quán có cây bàng. Khi đó cái tên trên biển không còn làm việc của nó.
- Đọc thử tên cho năm người khác nhau nghe không kèm chữ viết, rồi nhờ họ viết lại. Nếu năm người viết năm kiểu, khách cũng sẽ tìm theo năm kiểu.
- Đưa chữ viết cho năm người khác không kèm cách đọc, nhờ họ đọc to. Nếu cách đọc khác xa ý mình, cái tên sẽ được gọi theo cách đọc của số đông, không theo ý mình.
- Chữ có tổ hợp lạ với người Việt (th, ph đọc khác, chữ câm, dấu của tiếng Pháp) dễ bị đọc theo chính tả tiếng Việt.
Câu hỏi hai: khách gõ tìm được không
Phần lớn khách mới tìm cửa hàng trên bản đồ, trên mạng xã hội, trên sàn giao đồ ăn. Họ gõ theo cách họ nghe. Một cái tên khó viết đúng sẽ khiến khách gõ sai, rơi sang trang của cửa hàng khác.
Cách giảm thiệt hại: trên các trang, ghi kèm cả cách gọi bằng tiếng Việt hoặc kiểu viết phổ biến trong phần mô tả, để công cụ tìm kiếm bắt được cả hai.
🔴 Biển hiệu phải có phần tiếng Việt, và cỡ chữ có quy định
Đây là chỗ hay vướng nhất, vì nhiều người làm biển xong mới biết. Theo quy định về quảng cáo và biển hiệu hiện hành ở Việt Nam, nội dung trên biển hiệu nhìn chung phải có tiếng Việt; nếu dùng thêm tiếng nước ngoài thì phần tiếng nước ngoài thường phải nhỏ hơn và đặt dưới phần tiếng Việt. Biển hiệu cũng thường phải ghi tên cơ sở đúng như trên giấy đăng ký kinh doanh và địa chỉ.
- Trường hợp tên riêng, nhãn hiệu đã đăng ký có chữ nước ngoài có thể được trình bày khác; mỗi trường hợp cụ thể nên hỏi cơ quan cấp phép hoặc người có chuyên môn pháp lý.
- Quy định có thể được sửa đổi theo thời gian. Hỏi trước khi đặt làm biển, vì làm lại biển tốn hơn hỏi rất nhiều.
- Tên trên giấy đăng ký kinh doanh, trên biển và trên các trang mạng nên khớp nhau. Mục này có bài riêng về giữ tên khớp nhau khi bán online.
Câu hỏi ba: chữ đó nghĩa là gì, thật sự
Một chữ nước ngoài nghe êm tai có thể mang nghĩa lệch, nghĩa cũ, hoặc nghĩa lóng mà người đặt tên không biết. Cũng có những chữ ghép hai ngôn ngữ cho ra một cụm vô nghĩa với người bản ngữ.
- Tra từ điển đơn ngữ của chính ngôn ngữ đó, không chỉ tra từ điển song ngữ.
- Hỏi một người dùng ngôn ngữ đó hằng ngày, hỏi cả nghĩa đen lẫn nghĩa lóng.
- Tìm chữ đó trên mạng, xem nó đang được dùng cho những gì. Có thể nó đã là tên một thương hiệu lớn, hay là tên một sản phẩm không liên quan.
- Kiểm cả chữ viết tắt và chữ khi gõ không dấu.
Khi nào chữ nước ngoài là lựa chọn tốt
- Khách chính là người nước ngoài hoặc khách du lịch.
- Chữ đó đã quen thuộc với người Việt, đọc được ngay (nhiều từ mượn đã thành thông dụng).
- Ngành hàng gắn với nguồn gốc nước ngoài và tên giúp khách nhận ra ngay mình bán gì.
- Tên ngắn, một hai âm tiết, viết sao đọc vậy.
Còn nếu khách chủ yếu là người trong khu phố, một cái tên tiếng Việt dễ đọc thường làm việc tốt hơn. Nhiều cửa hàng dung hoà bằng cách giữ chữ nước ngoài làm nhãn, nhưng đặt kèm một câu tiếng Việt ngắn nói mình bán gì.
Với cửa hàng vật phẩm, đồ phong thuỷ
Ngành này khách tìm theo chữ tiếng Việt: tên món đồ, tên chất liệu, tên ý nghĩa. Một tên cửa hàng bằng chữ nước ngoài vẫn được, nhưng phần mô tả, biển phụ, trang mạng nên có tiếng Việt rõ ràng. Và tránh những chữ ngoại mang hàm ý hứa hẹn tác dụng mà mình không chứng minh được, dù bằng tiếng gì.
Đã lỡ đặt tên khó đọc thì làm gì
Không nhất thiết phải đổi tên ngay, vì đổi tên một cửa hàng đang có khách là việc tốn kém, mục này đã có bài riêng. Có mấy cách đỡ trước:
- Thêm một dòng phụ bằng tiếng Việt dưới tên chính trên biển, trên túi, trên hoá đơn: nói thẳng mình bán gì, ở đâu.
- Thống nhất một cách đọc và dùng nó trong mọi lời giới thiệu, lời chào khi nghe điện thoại, video giới thiệu. Khách nghe nhiều lần sẽ đọc theo.
- Đăng ký trên bản đồ và mạng xã hội cả tên chính lẫn cách gọi quen của khách, để ai gõ kiểu nào cũng tìm ra.
- Nghe xem khách quen đang gọi quán mình bằng tên gì. Có khi cái tên khách tự đặt mới là cái tên nên dùng cho lần đổi biển sau.
Nói gọn lại
Tên cửa hàng bằng chữ nước ngoài chỉ làm việc khi khách đọc ra được, gõ tìm được và hiểu đúng nghĩa. Thử đọc, thử viết với vài người lạ trước khi chốt. Và trước khi đặt làm biển, hỏi cơ quan cấp phép về cách trình bày phần tiếng Việt và cỡ chữ: biển hiệu thường phải có tiếng Việt, phần chữ nước ngoài nhỏ hơn và đặt dưới. Hỏi trước rẻ hơn làm lại biển.