Tên trên biển hiệu: viết thế nào cho đọc được từ xa

Chọn được cái tên hay rồi, việc tiếp theo mới là việc quyết định người ta có nhớ nổi tên ấy hay không: viết nó lên biển hiệu thế nào.

Rất nhiều biển đẹp khi nhìn trên máy tính, nhưng ra đường thì không ai đọc được khi đi ngang qua — và biển hiệu tồn tại chính là để làm việc đó.

Đọc từ xa: mấy điều quyết định

1. Chiều cao chữ — thứ quan trọng nhất. Càng xa càng phải cao, và người ta luôn làm nhỏ hơn mức cần.
2. Tương phản — chữ và nền phải khác nhau rõ về độ sáng, không chỉ khác màu.
3. Nét chữ — nét mảnh và nét trang trí mất hút từ xa; nét vừa và đều thì đọc được.
4. Khoảng trống quanh chữ — biển kín chữ khó đọc hơn biển thoáng, dù chữ to bằng nhau.

Cách kiểm rẻ nhất: in bản thiết kế ra giấy nhỏ, dán lên tường rồi lùi xa nhìn; hoặc nhìn ảnh thiết kế trên điện thoại ở cách tay dài. Đọc không nổi lúc đó thì ngoài đường cũng vậy.

Dấu tiếng Việt: chỗ hay hỏng

• Dấu bị cắt cụt khi chữ sát mép biển hoặc sát viền.
• Dấu chồng lên nhau ở phông chữ nước ngoài không làm cho tiếng Việt.
• Dấu quá nhỏ so với thân chữ, nhìn xa thành mất dấu.
• Chữ hoa toàn bộ làm dấu bị đẩy lên cao và dễ vướng.

Trước khi duyệt, bắt người thiết kế gõ đủ tên có dấu và phóng to xem từng chữ. Rất nhiều lỗi chỉ lộ ra ở bước này.

Chọn phông cho tên

• Ưu tiên phông có bộ dấu tiếng Việt đầy đủ — đây là tiêu chí lọc đầu tiên, trước cả chuyện đẹp.
• Chữ thường dễ đọc hơn chữ hoa toàn bộ ở khoảng cách xa, vì hình dáng từ rõ hơn.
• Tránh phông viết tay quá bay bướm cho tên chính; để dành cho dòng phụ nếu thích.
• Chữ quá sát nhau dính lại khi nhìn xa; xin người thiết kế nới khoảng cách chữ.

Tên dài thì làm sao

1. Tách phần lõi và phần phụ: phần ai cũng gọi thì làm to, phần còn lại nhỏ hẳn xuống.
2. Hai dòng còn hơn một dòng chữ tí hon — nhưng đừng quá hai dòng cho tên.
3. Bỏ mấy chữ không ai đọc: cụm dài mô tả ngành hàng thường có thể rút gọn.
4. Nếu tên quá dài để lên biển thì đó cũng là tín hiệu về chính cái tên, không chỉ về cái biển.

Điểm thứ tư đáng nghĩ: một cái tên mà không lên nổi biển hiệu thì cũng khó để khách nhắc lại cho nhau.

Ban đêm là một bài toán khác

1. Chữ nổi có đèn hắt đọc tốt ban đêm nhưng ban ngày phụ thuộc vào tương phản.
2. Đèn quá sáng làm chữ nhoè — nhất là chữ mảnh trên nền tối.
3. Bóng hỏng một chữ làm cả tên sai nghĩa; nên chọn loại thay bóng dễ.
4. Kiểm biển vào buổi tối sau khi lắp, đừng chỉ nghiệm thu ban ngày.

Đặt ở đâu trên mặt tiền

• Tầm mắt người đi đường, không quá cao — biển treo cao quá thì người đi bộ ngay dưới không thấy.
• Không bị cây, dây điện, mái che chắn — ra đứng ở vỉa hè đối diện mà nhìn thử.
• Nhìn được từ hai chiều nếu đường hai chiều; có nơi cần thêm biển vuông góc với mặt tiền.
• Đừng để bảng giá và khuyến mãi lấn át tên — khách nhớ tên thì mới quay lại.

Phần thủ tục và an toàn

Biển hiệu có quy định về kích thước, vị trí và nội dung, và mỗi địa phương một khác — nên hỏi phường xã hoặc đơn vị làm biển có kinh nghiệm ở khu đó trước khi làm.

• Không che lối thoát hiểm, không che cửa sổ thoát nạn.
• Khung chắc và bắt vào kết cấu — biển rơi là chuyện nghiêm trọng.
• Dây điện đi âm, có chống thấm, và có aptomat riêng.
• Kiểm định kỳ sau mùa mưa bão.

Giữ một bản chuẩn của tên

Sau khi chốt biển, nên giữ lại một bộ nhỏ để mọi chỗ khác dùng chung: tệp thiết kế gốc, tên phông chữ, mã màu, và ảnh chụp biển đã lắp.

1. Người làm túi, hộp, tem, bảng giá sẽ hỏi đúng mấy thứ này.
2. Khi sửa biển hoặc mở điểm thứ hai, có bản gốc thì khỏi vẽ lại và khỏi lệch.
3. Trang bán hàng và mạng xã hội dùng cùng một cách viết tên — viết hoa giống nhau, cách nhau giống nhau.
4. Lưu ở chỗ mình giữ được, đừng để mỗi bên thiết kế cầm một bản.

Việc này mất mười phút lúc còn nhớ, và rất khó làm lại sau ba năm khi người thiết kế cũ đã không còn liên lạc.

Mấy lỗi hay gặp

1. Tên quá dài nên chữ phải thu nhỏ để vừa biển.
2. Nhồi thêm nhiều dòng: tên, ngành hàng, số điện thoại, địa chỉ, mạng xã hội — càng nhiều dòng thì càng không đọc được dòng nào.
3. Dùng phông quá đặc biệt cho tên, làm người ta đọc sai chữ.
4. Màu hợp gu chủ nhưng tương phản kém — đây là lỗi phổ biến nhất.

Quy tắc gọn: một biển hiệu chỉ cần làm tốt một việc — cho người đi ngang qua biết nơi này tên gì và bán gì. Mọi thứ khác để lên cửa kính, để lên tờ rơi, để lên trang bán hàng.

Ba điều gọn lại

1. Chiều cao chữ và tương phản quyết định nhiều hơn phông chữ đẹp.
2. Gõ đủ tên có dấu rồi phóng to kiểm — dấu tiếng Việt là chỗ hay hỏng nhất.
3. Một biển chỉ làm một việc: cho người đi ngang biết nơi này tên gì và bán gì.