Kiểm tên thương hiệu trước khi dùng: trùng tên, tên miền và chỗ dễ vướng
Bạn đã chọn được một cái tên ưng ý cho cửa hàng hoặc thương hiệu. Trước khi in biển, làm bao bì và mở tài khoản mạng xã hội, có một bước nên làm và nhiều người bỏ qua: kiểm xem tên đó có đang vướng ai không. Bỏ qua bước này thì cái giá không nằm ở tiền in lại biển, mà ở việc phải đổi tên sau khi khách đã quen.
Bốn chỗ cần kiểm, theo thứ tự
Thứ nhất — có ai đang kinh doanh cùng tên trong cùng ngành không. Tìm tên đó kèm từ khoá ngành trên công cụ tìm kiếm, trên bản đồ, và trên các sàn thương mại điện tử. Đây là phép kiểm rẻ nhất và bắt được nhiều nhất.
Thứ hai — tên miền. Kiểm tên miền chính bạn muốn và vài biến thể. Tên miền còn trống là dấu hiệu tốt; đã có người giữ thì xem họ đang dùng làm gì.
Thứ ba — tên tài khoản mạng xã hội. Kiểm trên mọi nền tảng bạn định dùng. Có được cùng một tên trên tất cả là lợi thế thật cho việc khách tìm ra bạn.
Thứ tư — phần đăng ký chính thức. Chuyện tên doanh nghiệp, tên hộ kinh doanh và nhãn hiệu có quy định riêng, thủ tục riêng, và các quy định này thay đổi theo thời gian. Đây là phần nên hỏi cơ quan có thẩm quyền hoặc người làm về sở hữu trí tuệ — đừng tự kết luận từ thông tin trên mạng, và cũng đừng tin lời một người bán dịch vụ mô tả thủ tục.
Ba bước đầu bạn tự làm được trong một buổi tối. Bước thứ tư thì nên nhờ chuyên môn nếu bạn định đầu tư lâu dài vào tên đó.
Trùng tên: ba mức độ rất khác nhau
Trùng hoàn toàn, cùng ngành, cùng khu vực. Đây là mức nặng nhất — khách nhầm lẫn thật, và bạn cũng khó xây được nhận diện riêng. Nên đổi.
Trùng nhưng khác ngành hoặc khác vùng. Ít va chạm hơn trong ngắn hạn, nhưng nếu một trong hai bên mở rộng thì vấn đề quay lại. Cân nhắc theo tham vọng của bạn.
Gần giống, không trùng hẳn. Đây là vùng xám và cũng là nơi hay xảy ra tranh chấp — nhất là khi khách phát âm ra gần như nhau. Nếu tên bạn chỉ khác một chữ cái so với một thương hiệu đã có tiếng trong cùng ngành, đó là rủi ro chứ không phải cơ hội.
Mấy phép thử nhanh trước khi chốt
- Đọc qua điện thoại. Nói tên đó cho một người chưa từng nghe, qua điện thoại, rồi bảo họ viết lại. Nếu họ viết sai thì khách cũng sẽ tìm sai.
- Gõ thử trên bàn phím điện thoại. Tên có dấu, có chữ dễ gõ nhầm, hoặc quá dài đều làm khách ngại tìm.
- Tìm thử chính tên đó. Nếu kết quả đầu trang toàn là thứ khác — một địa danh, một bài hát, một từ thông dụng — thì bạn sẽ mất rất nhiều công để chen vào.
- Đọc ngược và đọc liền không dấu. Tên viết liền không dấu trên tên miền đôi khi ra nghĩa không mong muốn. Đây là lỗi kinh điển và rất dễ tránh nếu chịu đọc to lên.
- Hỏi người nói giọng vùng khác. Một tên nghe bình thường ở vùng này có thể nghe buồn cười hoặc trùng với từ khác ở vùng kia.
Nếu tên bạn muốn đã có người dùng
Vài hướng xử lý, xếp từ ít tốn tới nhiều tốn:
Thêm một thành phần định danh — địa danh, đặc điểm ngành, hoặc một chữ riêng. Cách này giữ được phần cốt lõi của tên và thường đủ để tách bạch.
Đổi cách viết — nhưng cẩn thận, vì viết khác mà đọc giống thì không giải quyết được vấn đề nhầm lẫn, đôi khi còn làm khách gõ sai.
Chọn tên khác hẳn. Nếu bạn còn đang ở giai đoạn đầu thì đây là lựa chọn rẻ nhất — rẻ hơn rất nhiều so với đổi tên sau hai năm.
Điều nên tránh: cố dùng một tên gần giống thương hiệu lớn với hy vọng ăn theo. Đây vừa là rủi ro pháp lý vừa xây dựng một nhận diện vay mượn, và nó không đi xa được.
Phần mệnh và ngũ hành: đặt ở đâu trong quy trình
Nhiều người chọn tên theo hành, theo số nét chữ, hoặc theo một cách luận nào đó. Cứ theo nếu bạn coi trọng — chỉ nên đặt nó ở bước sàng lọc cuối chứ không phải bước đầu.
Lý do thực tế: nếu bạn bắt đầu từ ràng buộc về hành, bạn sẽ có một danh sách hẹp, và rất có thể mọi tên trong đó đều đã vướng chỗ nào đó ở bốn phép kiểm trên. Làm ngược lại thì hiệu quả hơn — lọc ra năm bảy tên sạch trước, rồi trong số đó chọn cái hợp ý bạn nhất.
Và lưu ý một chuyện: các cách gán hành cho chữ không thống nhất giữa các nguồn. Nếu hai người tư vấn cho bạn hai kết luận trái nhau về cùng một tên thì đó là chuyện bình thường của lĩnh vực này, không phải ai đó tính sai.
Dịch vụ đặt tên: hỏi gì
Nếu thuê dịch vụ, mấy câu nên hỏi trước khi trả tiền: họ có kiểm trùng tên và kiểm tên miền không, hay chỉ luận chữ; sản phẩm giao là bao nhiêu phương án; có hỗ trợ đổi nếu tên bị vướng không; và họ có bán kèm dịch vụ nào khác không.
Câu cuối quan trọng: nếu bên tư vấn tên cũng là bên bán vật phẩm, bán khoá học hay bán dịch vụ đăng ký, thì lời khuyên về tên có thể không tách rời khỏi việc bán thứ kia.
Danh sách kiểm cuối cùng
- Tìm tên kèm từ khoá ngành — không có ai cùng ngành cùng khu vực.
- Tên miền chính còn trống hoặc mua được.
- Tên tài khoản còn trống trên các nền tảng bạn dùng.
- Đọc qua điện thoại, người nghe viết lại đúng.
- Viết liền không dấu không ra nghĩa lạ.
- Người vùng khác nghe không thấy trùng từ nào khó nghe.
- Phần đăng ký chính thức đã hỏi người có chuyên môn.
Tóm lại
Kiểm bốn chỗ theo thứ tự: có ai cùng ngành đang dùng không, tên miền, tên tài khoản mạng xã hội, rồi phần đăng ký chính thức — phần cuối thì hỏi cơ quan có thẩm quyền hoặc người làm sở hữu trí tuệ.
Đọc tên qua điện thoại cho người lạ viết lại, và đọc liền không dấu xem có ra nghĩa lạ không. Phần mệnh và ngũ hành thì để ở bước sàng lọc cuối, không phải bước đầu.