Đổi tên cửa hàng đang hoạt động: khi nào nên, và mất gì

Đặt tên cho một cửa hàng mới thì dễ. Đổi tên một cửa hàng đang có khách mới là chuyện khác: bạn không chỉ chọn tên mới, bạn còn phải trả giá cho việc bỏ tên cũ.

Bài này nói về cái giá đó, mấy lý do đáng đổi, và cách làm cho đỡ mất khách.

Bạn mất gì khi đổi tên

• Khách quen tìm không ra — họ nhớ tên cũ, gõ tên cũ, hỏi người khác bằng tên cũ.
• Đánh giá và lượt theo dõi gắn với trang mang tên cũ.
• Biển hiệu, danh thiếp, bao bì, tem nhãn phải làm lại hết.
• Giấy tờ đăng ký kinh doanh và hoá đơn phải cập nhật theo quy định.
• Người giới thiệu bạn cho bạn bè sẽ nói tên cũ trong một thời gian dài.

Mấy lý do đáng đổi

1. Trùng tên với nơi khác và đang gây nhầm lẫn thật cho khách.
2. Có vướng mắc pháp lý về tên — việc này thì hỏi người có chuyên môn pháp lý.
3. Tên cũ mô tả thứ bạn không còn bán nữa.
4. Tên khó đọc, khó viết, khách hay gõ sai nên không tìm thấy bạn.
5. Tên gắn với một chuyện cũ mà bạn muốn tách khỏi.

Mấy lý do nên nghĩ lại

• Buôn bán chậm trong vài tháng — nhìn số liệu bán hàng trước, tên hiếm khi là nguyên nhân.
• Có người bảo tên không hợp mệnh mà kèm theo một khoản phải chi.
• Chán tên cũ — cảm giác của bạn, không phải của khách.
• Thấy tên nơi khác hay hơn — họ hay vì nhiều lý do khác nữa.
• Đổi tên không sửa được sản phẩm, giá hay cách phục vụ.

Giữ lại phần nào

1. Giữ một phần tên cũ trong tên mới là cách chuyển tiếp nhẹ nhất.
2. Giữ nguyên màu sắc và kiểu chữ để khách vẫn nhận ra ở xa.
3. Giữ số điện thoại và địa chỉ — đổi cùng lúc là mất dấu hoàn toàn.
4. Giữ tài khoản mạng xã hội cũ, đổi tên trang thay vì lập trang mới.
5. Đổi càng ít thứ cùng lúc càng tốt.

Kiểm trước khi chốt tên mới

• Gõ thử tên đó lên mạng xem đã có ai dùng chưa.
• Kiểm tên miền và tên trang mạng xã hội còn trống không.
• Đọc to lên và nhờ vài người viết lại theo lời bạn đọc.
• Xem có nghĩa lạ trong tiếng địa phương hoặc tiếng nước ngoài không.
• Chuyện đăng ký và bảo hộ tên thì hỏi người có chuyên môn, đừng tự suy.

Làm chuyển tiếp thế nào

1. Báo trước cho khách quen — tin nhắn, bảng trong cửa hàng, bài đăng.
2. Dùng cả hai tên vài tháng: "tên mới (trước là tên cũ)".
3. Dán bảng ở cửa ghi rõ đây vẫn là cửa hàng cũ, chỉ đổi tên.
4. Nhân viên phải nói cùng một câu khi khách hỏi — tập trước.
5. Đừng đổi vào mùa cao điểm, chọn lúc vắng khách.

Việc giấy tờ đi kèm

• Đăng ký kinh doanh, hoá đơn, hợp đồng thuê — cập nhật theo quy định hiện hành.
• Tài khoản ngân hàng đứng tên cửa hàng cũng phải đổi theo.
• Hợp đồng với nhà cung cấp và đơn vị vận chuyển nhớ báo lại.
• Hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh địa phương về thủ tục cụ thể.
• Làm giấy tờ trước, đổi biển hiệu sau thì đỡ vướng.

Sau khi đổi: theo dõi gì

1. Số khách vào cửa hàng trong ba tháng đầu, so với cùng kỳ.
2. Có bao nhiêu người hỏi "đây có phải quán cũ không" — đếm thật.
3. Lượt tìm kiếm tên mới nếu bạn bán qua mạng.
4. Khách cũ có quay lại không — đây là con số quan trọng nhất.
5. Ba tháng chưa thấy gì thì chưa vội kết luận, đổi tên cần thời gian ngấm.

Cửa hàng bán online là chính

• Đổi tên trang thì lượt theo dõi còn, lập trang mới thì mất sạch.
• Đổi tên gian hàng trên sàn thường có quy định riêng — đọc trước.
• Đánh giá cũ là tài sản lớn nhất, đừng để mất vì muốn làm lại từ đầu.
• Cập nhật tên trong mọi chỗ cùng lúc: trang bán, ảnh đại diện, mô tả, chữ ký tin nhắn.
• Bỏ sót một chỗ là khách gặp hai tên và nghĩ mình vào nhầm nơi.

Sang nhượng và đổi chủ

1. Người mua lại cửa hàng hay muốn đổi tên ngay — nên chờ vài tháng.
2. Khách quen đang theo tên cũ, đó là phần bạn vừa trả tiền để mua.
3. Ghi rõ trong hợp đồng ai được dùng tên cũ, dùng tới bao giờ.
4. Chủ cũ mở chỗ mới cùng tên là tranh chấp hay gặp — chốt trước bằng giấy.
5. Chuyện quyền với tên thương hiệu thì hỏi người có chuyên môn pháp lý.

Chi phí đổi tên: liệt kê ra giấy

• Biển hiệu và chi phí lắp đặt — thường là khoản lớn nhất.
• In lại bao bì, tem, túi, danh thiếp; hàng đã in thì dùng nốt hay bỏ.
• Chi phí thay đổi giấy tờ theo quy định.
• Tiền quảng cáo để khách biết tên mới trong vài tháng đầu.
• Cộng đủ bốn khoản rồi mới quyết, đừng chỉ nhẩm tiền biển hiệu.

Mở thêm chi nhánh: đổi hay giữ

1. Chi nhánh mới nên dùng đúng tên cũ để cộng dồn uy tín.
2. Thêm phần địa danh phía sau là cách phân biệt đơn giản.
3. Mỗi chi nhánh một tên khác hẳn thì coi như xây lại từ đầu ba lần.
4. Bảng hiệu, màu sắc, đồng phục thống nhất quan trọng hơn cái tên dài.
5. Định mở chuỗi thì nghĩ tới chuyện này từ chi nhánh đầu tiên.

Hỏi khách trước khi đổi

• Hỏi vài khách quen xem họ gọi cửa hàng bạn là gì — có khi không phải tên trên biển.
• Cái tên dân gọi quen ấy đáng cân nhắc để làm tên chính thức.
• Hỏi họ nghe tên mới thấy thế nào, đừng chỉ hỏi người nhà.
• Ba bốn người là đủ để nghe ra chỗ nào khó đọc, khó nhớ.
• Người trả lời thật lòng nhất thường là khách mua ít nhưng đi lâu.

Ba việc không phụ thuộc cái tên

• Thủ tục đăng ký kinh doanh thì theo quy định.
• Chuyện pháp lý về tên thì hỏi người có chuyên môn.
• Chất lượng hàng và cách phục vụ thì vẫn là của bạn.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.

Một cái tên cũ đã có khách là thứ tốn nhiều năm mới xây được. Đổi nó thì được, nhưng hãy đổi vì một lý do bạn nói ra thành câu được — còn nếu lý do chỉ là "nghe nói nên đổi", thì khoản tiền và khoản khách bạn sắp mất đắt hơn cái tên mới rất nhiều.